نشستن بر خاك و ذلّت و مسكنت نمودن با خداوند و خائف بودن از آن و حمل نمودن چيزى را براى عيال خود و مشغول شدن به عمل و خدمات خانهء خود و شناختن قدر نفس خود و او را در منزلت خود قرار دادن و دفع نمودن بدىهاى مردم را به خوبى خود و كاظم الغيظ و صاحب عفو و گذشت از مردمان بودن و سلوك نمودن با مردمان به نحوى كه دوست مىدارد كه مردمان با آن نحو با او سلوك نمايند و امثال اين‌ها كه همگى كاشف و علامت و آثار فروتنى و كوچكى نمودن اين كس مىباشد و اين خصلت از اعظم خصال انبيا و اوليا و صلحا است و آيات و احاديث بسيار در فضيلت آن و بر تحريص و ترغيب بر آن رسيده است از آن جمله خداوند فرموده است كه وَ عِبادُ الرَّحْمنِ الَّذِينَ يَمْشُونَ عَلَى الْأَرْضِ هَوْناً وَ إِذا خاطَبَهُمُ الْجاهِلُونَ قالُوا سَلاماً * وَ الَّذِينَ يَبِيتُونَ لِرَبِّهِمْ سُجَّداً وَ قِياماً * وَ الَّذِينَ يَقُولُونَ رَبَّنَا اصْرِفْ عَنَّا عَذابَ جَهَنَّمَ إِنَّ عَذابَها كانَ غَراماً * إِنَّها ساءَتْ مُسْتَقَرًّا وَ مُقاماً * وَ الَّذِينَ إِذا أَنْفَقُوا لَمْ يُسْرِفُوا وَ لَمْ يَقْتُرُوا وَ كانَ بَيْنَ ذلِكَ قَواماً « 1 » ؛ يعنى و بندگان خاص خداوند رحمن آن‌چنان اشخاصى هستند كه راه مىروند بر روى زمين به طريق رفق و نرمى و به آرام و تواضع و فروتنى و در هر وقت كه مخاطبه بنمايند با ايشان جاهلون و بىمعرفتان ، پس مىگويند در جواب ايشان ، قولى و كلامى كه سلامت محض و خالى از تعدى و تأثم و مراء و مجادله باشد و آن چنان اشخاصى هستند كه بيتوته و شب زندگى مىنمايند در حالتى كه از براى پروردگار خود سجده كنند و برپا ايستاده‌اند و آن‌چنان اشخاصى هستند كه از راه خوف و مذلّت و فروتنى مىگويند كه اى پروردگار ما صرف بفرما و بگردان از ما عذاب جهنم را به درستى كه عذاب جهنّم هلاكى است لازم و جهنّم بد مستقر و مقامى است و آن‌چنان اشخاصى كه در هر وقت كه انفاق مىنمايند نه اسراف مىنمايند در انفاق خود و نه تقتير و بخل مىنمايند ، بلكه مىباشند ايشان در انفاق نمودن ملازم حدّ وسط فىمابين اسراف و تقتير كه حدّ قوام و قدر ممدوح از انفاق است و جميع اين صفات و اين حالات از آثار و علامات تواضع و فروتنى است و ضدّ و خلاف آن‌ها از

--> ( 1 ) . فرقان : 63 - 67 .